Thở bụng khác thở ngực thế nào? Vì sao 90% người thở sai

Nếu có dịp ngắm nhìn một em bé đang ngủ say, bạn sẽ thấy chiếc bụng nhỏ của con phập phồng rất nhẹ nhàng và đều đặn. Ngực bé gần như nằm yên, chỉ có bụng nâng lên khi hít vào và xẹp xuống khi thở ra.

Đó là hơi thở nguyên bản mà tạo hóa ban tặng cho mỗi chúng ta khi vừa chào đời: hơi thở của sự bình an, thư giãn và hoàn toàn thả lỏng.

Nhưng hãy thử dừng lại vài giây ngay lúc này, đặt tay lên ngực và quan sát chính mình: bạn đang thở như thế nào? Phần lớn người lớn chúng ta, có đến hơn 90%, đã vô tình đánh mất hơi thở tự nhiên ấy và chuyển sang thở ngực lúc nào không hay.

Vì sao chúng ta lại thở sai?

Không ai cố tình thở sai, mà cuộc sống cuốn chúng ta đi:

• Áp lực và lo âu kéo dài: khi gặp căng thẳng, deadline, lo nghĩ chuyện gia đình, cơ thể tự động bật chế độ phòng vệ. Hơi thở lập tức ngắn lại, nông hơn và bị kéo dồn lên ngực.
• Thói quen ngồi nhiều và gù lưng: ngồi trước máy tính, cúi đầu nhìn điện thoại hàng giờ làm lồng ngực bị thu hẹp, cơ hoành bị chèn ép và không còn không gian để di chuyển.
• Thói quen hóp bụng: vì muốn vóc dáng thon gọn hơn, nhiều người giữ thói quen siết và gồng cứng cơ bụng suốt cả ngày, khiến hơi thở không thể đi sâu xuống dưới.

Khi những thói quen này lặp đi lặp lại từ năm này qua năm khác, cơ thể quên mất cách thở bụng và mặc định thở ngực là cách thở chính.

Thở ngực đang âm thầm rút cạn năng lượng của bạn thế nào?

Thở ngực chỉ sử dụng phần đỉnh phổi – nơi chứa ít mạch máu trao đổi oxy nhất. Khi thở ngực, bạn phải dùng các cơ phụ ở cổ, vai và gáy để nâng lồng ngực lên. Đó là lý do vì sao nhiều bạn dù không làm việc nặng nhưng cổ vai gáy lúc nào cũng đau nhức, căng cứng và nặng trĩu.

Nguy hiểm hơn, hơi thở ngực nông và gấp gửi một tín hiệu liên tục lên não bộ: "cơ thể đang gặp nguy hiểm". Não bộ phản ứng lại bằng cách giữ hệ thần kinh giao cảm luôn trong trạng thái kích thích. Tim đập nhanh hơn, huyết áp tăng nhẹ, cơ bắp căng thẳng.

Thở bụng (thở cơ hoành) – chiếc công tắc chữa lành tự nhiên

Thở bụng thực chất là hơi thở sử dụng cơ hoành – một dải cơ lớn hình vòm ngăn cách giữa khoang ngực và khoang bụng. Khi hít vào, cơ hoành hạ sâu xuống, đẩy nhẹ các cơ quan nội tạng ra ngoài làm bụng phình lên. Khi thở ra, cơ hoành nâng lên, ép nhẹ đáy phổi để đẩy hết khí tồn đọng ra ngoài, bụng xẹp xuống.

Sự chuyển động nhịp nhàng này mang lại những điều kỳ diệu:

• Massage nhẹ nhàng các cơ quan tiêu hóa và tim mạch.
• Đưa lượng oxy dồi dào đến tận đáy phổi để nuôi dưỡng từng tế bào.
• Kích hoạt dây thần kinh phế vị, bật công tắc của hệ thần kinh phó giao cảm – đưa toàn bộ thân và tâm về trạng thái thư giãn sâu, an yên và tái tạo.
• Làm dịu nhịp tim, hạ bớt lo âu và chuẩn bị cho một giấc ngủ sâu tự nhiên.

Cách tự kiểm tra xem bạn đang thở ngực hay thở bụng

3 bước đơn giản để lấy lại hơi thở tự nhiên mỗi ngày

Nếu nhận ra mình đang thở ngực, bạn đừng quá lo lắng. Cơ thể có trí nhớ tuyệt vời, chỉ cần bạn kiên nhẫn nhắc nhở, nó sẽ tự quay về trạng thái cân bằng. Mỗi ngày, bạn chỉ cần dành ra 5 phút trước khi ngủ hoặc sau khi thức dậy:

1. Bước 1: Thả lỏng hai vai, buông mềm cơ mặt và vùng trán. Đặt một tay lên bụng.
2. Bước 2: Khép nhẹ môi, hít vào bằng mũi thật êm, cảm nhận luồng khí đi sâu xuống làm bụng phình nhẹ như một quả bóng mềm.
3. Bước 3: Thở ra chậm rãi qua mũi, cảm nhận bụng xẹp dần xuống, kéo dài hơi thở ra gấp đôi hơi hít vào.

Không cần cố gồng hay ép bụng phải phình thật to. Hãy để mọi thứ diễn ra thật tự nhiên, nhẹ nhàng như sóng biển vỗ vào bờ rồi rút đi.