Có những buổi học, người vui nhất không phải là thầy mà là học viên. Hôm ấy cô Mai — 80 tuổi, đang sống ở Mỹ — mở micro giữa lớp với một tin mà cô giữ suốt từ lúc rời phòng khám: bác sĩ vừa nói cô đã hết đau thần kinh tọa.
Cô tập được ba tháng rưỡi.
"Bác sĩ nói bệnh này khó trị lắm"
Trước khi đến với lớp, cô Mai bị đau thần kinh tọa hành hạ. Bác sĩ từng bắt cô phải chống gậy. Các con lo lắng, cứ đòi chở mẹ đi chợ, không cho mẹ tự đi đâu một mình.
"Thầy bữa nay có tin mừng là đi khám bác sĩ á. Tập được ba tháng rưỡi là bây giờ hết thần kinh tọa rồi. Bác sĩ nói bệnh này khó trị lắm, cái bạn này khó trị lắm á thầy. Chịu khó tập, cả nhà chịu khó tập đi."
— Cô Mai
Điều làm cả lớp cười vang hôm đó không chỉ là tin vui, mà là cách cô kể: dồn dập, hớn hở, như một người vừa trút được gánh nặng mang theo nhiều năm.
Và rồi giọng hát trở lại
Vài buổi sau, cô Mai lại xin phát biểu. Lần này là chuyện khác hẳn — chuyện chiếc karaoke ở nhà.
"Bây giờ hát hay lắm, mấy người bạn giật mình luôn. Sao mà hát như ca sĩ, hồi nào giờ giấu nghề. Tại nhà có cái karaoke đó thầy. Mở ra cái mấy bà ngồi, mấy bà hết hồn."
— Cô Mai
Cô kể mình mới tập luyện giọng theo bài thở luân xa được đôi ba buổi. Với người 80 tuổi, giọng nói khoẻ lên rõ rệt sau vài buổi là điều chính cô cũng thấy bất ngờ.
Rồi cô nói thêm, giọng chùng xuống một chút: "Cái này là người thật việc thật thầy ơi. Không phải mình khoe đâu. Nhưng nói để cho mọi người phấn đấu lên."
Thứ quý nhất không nằm ở bệnh
Nghe hết câu chuyện, thứ đọng lại không phải là bệnh đã khỏi, mà là một người 80 tuổi lấy lại được quyền tự chủ với cuộc sống của mình.
"Giờ tự lái xe, tự đi chợ, tự lo hết, không cần ai hết. Tám mươi tuổi rồi, không cần nhờ tụi nó. Mình phải phấn đấu lên thầy ơi."
— Cô Mai
Cô cũng nhắc tới hành trình trước đó: từng đi chùa, từng ngồi thiền Vipassana rất miệt mài mà cơ thể vẫn chưa chuyển. Đến khi về tập thở đều đặn mỗi ngày, mọi thứ mới bắt đầu khác đi.
Cô Mai gọi đó là điều cô biết ơn nhất — không phải cái lưng hết đau, mà là tinh thần phấn chấn trở lại.
Vì sao hơi thở lại giúp được nhiều thứ đến vậy?
Cô Mai kể ra một loạt thay đổi: hết đau, ngủ sâu, giọng khoẻ, bụng nhỏ lại, tinh thần vui hơn. Nghe như quá nhiều thứ cho một bài tập đơn giản, nhưng chúng đều nối với nhau qua một sợi dây chung.
- Thở sâu bằng cơ hoành giúp cột sống và vùng thắt lưng được thả lỏng, giảm co cứng cơ — vốn là một yếu tố làm nặng thêm cơn đau thần kinh tọa.
- Hơi thở ra dài kích hoạt hệ thần kinh phó giao cảm, làm dịu cơ thể và mở đường cho giấc ngủ sâu.
- Luyện hơi và cột hơi làm giọng nói vang và khoẻ hơn, vì giọng vốn được nuôi bằng luồng khí đi qua thanh quản.
- Ngủ đủ và bớt đau thì tinh thần tự nhiên nhẹ nhõm — cái vòng lặp tích cực bắt đầu từ đó.
Một lời nói thật. Đây là trải nghiệm cá nhân của cô Mai, do chính cô kể lại trong buổi học. Mỗi cơ thể một khác, và kết quả của cô không đảm bảo ai tập cũng sẽ được như vậy. Hơi thở là một cách chăm sóc sức khoẻ rất tốt, nhưng không thay thế việc thăm khám và điều trị y khoa. Nếu bạn đang có bệnh lý, hãy trao đổi với bác sĩ trước khi bắt đầu bất kỳ bài tập nào.
"Chịu khó tập, cả nhà chịu khó tập đi."
— lời cô Mai nhắn cả lớp, ở tuổi 80.